Gatunki inwazyjne

Gmina Nieporęt informuje, że związku z wejściem w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o gatunkach obcych (Dz. U. poz. 1718), która wdraża unijne rozporządzenie nr 1143/2014 z dnia 22 października 2014 r. w sprawie działań zapobiegawczych i zaradczych w odniesieniu do wprowadzania i rozprzestrzeniania inwazyjnych gatunków obcych (Dz.U.UE.L.2014.317.35, z późn. zm.)

Zgodnie z art. 59 ustawy o IGO, za gatunki stwarzające zagrożenie dla Polski uznaje się gatunki wymienione w załączniku do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 września 2011 r. w sprawie listy roślin i zwierząt gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić gatunkom rodzimym lub siedliskom przyrodniczym (Dz. U. Nr 210 poz. 1260).

Lista inwazyjnych gatunków obcych –https://www.gov.pl/web/gdos/przepisy-prawne-dotyczace-gatunkow-obcych

Wobec gatunków umieszczonych na liście inwazyjnych gatunków obcych uznanych za stwarzające zagrożenie dla Unii obowiązują następujące zakazy:

  • wprowadzania na terytorium Unii, w tym przemieszczania tranzytem pod nadzorem celnym;
  • przetrzymywania, w tym w obiekcie izolowanym;
  • hodowania, w tym w obiekcie izolowanym;
  • przywożenia do Unii, wywożenia z Unii lub przemieszczania w granicach Unii z wyjątkiem transportu gatunków do obiektów w związku z ich eliminacją;
  • wprowadzania do obrotu;
  • wykorzystywania lub wymieniania;
  • zezwalania na ich rozmnażanie, hodowlę lub uprawę, w tym w obiekcie izolowanym;
  • uwalniania do środowiska.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o gatunkach obcych zakazuje się wprowadzania do środowiska oraz przemieszczania w środowisku gatunków obcych.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o gatunkach obcych w odniesieniu do IGO stwarzającego zagrożenie dla Polski zakazuje się także:

  1. przywozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub wywozu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  2. transportu, z wyłączeniem transportu IGO stwarzającego zagrożenie dla Polski w związku z przeprowadzanymi działaniami zaradczymi;
  3. przetrzymywania;
  4. chowu lub hodowli, rozmnażania lub uprawy;
  5. wprowadzania do obrotu;
  6. wykorzystywania;
  7. wymiany.

Dotychczasowe zezwolenia na przetrzymywanie IGO stwarzających zagrożenie dla Unii wydane przed wejściem w życie ustawy o IGO wygasną 19 grudnia 2022 r.. W związku z powyższym, do tego dnia należy:

  • uzyskać zezwolenie na przetrzymywanie IGO i ewentualne inne czynności zakazane albo
  • przekazać IGO podmiotowi, który posiada stosowne zezwolenie lub do azylu dla zwierząt albo
  • unieszkodliwić roślinę lub oddać zwierzę do uśmiercenia przez lekarza weterynarii.

W przypadku IGO stwarzających zagrożenie dla Polski dotychczasowe zezwolenia na ich
przetrzymywanie zachowują ważność.

Należy pamiętać o zalegalizowaniu przetrzymywania IGO w przewidzianych prawem terminach.

W przypadku sprzedaży IGO przetrzymywanych w celach komercyjnych (tzw. zapasów IGO), informujemy, że przepisy przejściowe dotyczące zapasu IGO nie mają obecnie zastosowania do IGO stwarzających zagrożenie dla Unii, ponieważ minęły terminy określone w rozporządzeniu UE. Posiadacz zapasu IGO stwarzającego zagrożenie dla Polski nabytego przed 18 grudnia 2021 r. ma prawo bez zezwolenia:

  • do 18 grudnia 2023 r. przetrzymywać lub przemieszczać te rośliny i zwierzęta IGO w celu:
    • sprzedaży lub przekazania podmiotom prowadzącym badania naukowe, prowadzącym ochronę ex situ, wykorzystującym IGO do celów medycznych, posiadającym stosowne zezwolenia;
    • uśmiercenia zwierzęcia lub unieszkodliwienia rośliny;
  • do 18 grudnia 2022 r. przetrzymywać lub przemieszczać te rośliny i zwierzęta IGO w celu sprzedaży lub przekazania podmiotom do celów niekomercyjnych, posiadającym stosowne zezwolenia na ich przetrzymywanie i przemieszczanie.

Posiadacz zapasu IGO powinien zapewnić przetrzymywanie i przemieszczanie zapasu IGO w obiekcie izolowanym oraz podejmować niezbędne środki w celu uniemożliwienia rozmnażania, rozprzestrzeniania się lub ucieczki IGO. Jeśli posiadacz zapasu IGO przez 2 lata nie sprzedał lub nie przekazał IGO, to jest zobowiązany poddać zwierzę uśmierceniu zgodnie z zasadami określonymi w ustawie lub roślinę unieszkodliwieniu, w warunkach uniemożliwiających rozprzestrzenienie się tego zwierzęcia lub tej rośliny. Informację o uśmierceniu zwierzęcia lub unieszkodliwieniu rośliny należy przekazać do regionalnego dyrektora ochrony środowiska w terminie 7 dni.

Naruszenie przepisów dotyczących IGO stwarzających zagrożenie dla Unii/Polski skutkuje popełnieniem przestępstwa lub wykroczenia i wiąże się z obciążaniem administracyjną karą pieniężną do 1 000 000 zł.

Posiadacze zapasu IGO, którzy nie zastosują się do ww. schematu postępowania podlegać będą także karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5, a gdy sprawca działa nieumyślnie, podlegać będzie grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Z kolei właściciele zwierząt domowych, którzy nie zastosują się do ww. sposobu postępowania, podlegać także będą karze aresztu albo grzywny.

Do gminy dokonujemy zgłoszenia o stwierdzeniu obecności w środowisku inwazyjnego gatunku obcego – stwarzającego zagrożenie dla Unii/Polski (art. 15 ustawy o IGO)

Do pobrania
Wzór zgłoszenia xlsx (47.07 KB) Pobierz

Gmina przekazuje zgłoszenia o stwierdzeniu obecności w środowisku IGO stwarzającego zagrożenie dla Unii/Polski (art. 16 ust. 1) oraz informacji o nieobecności IGO w środowisku (art. 17 ust. 2 ustawy o IGO) właściwym podmiotom.

Gmina może też przeprowadzać działania zaradcze w stosunku do IGO stwarzającego zagrożenie dla Unii/Polski rozprzestrzenionego na szeroką skalę (art. 21 ust. 1 pkt 4, art. 24 ust. 1 ustawy o IGO) i monitorować skuteczność działań zaradczych i ich oddziaływania na gatunki nie docelowe.

Strony internetowe Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie i Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska zawierają szczegółowe informacje dotyczące inwazyjnych gatunków obcych: